የዲያስፖራ ፖሊሲ

ክፍሌ አንድ

 

 

1.

 

የዲያስፖራ ተሳትፎ ነባራዊ ሁኔታዎች ቅኝት

 

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

 

2

1.1.  የዲያስፖራ ተሳትፎ ዓሇም አቀፋዊ ሁኔታዎች . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2
1.2. የኢትዮጵያ ዲያስፖራ ተሳትፎ ቅኝት . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3
2. የኢትዮጵያ ዲያስፖራ ፖሉሲ መነሻና አስፈሊጊነት . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4
3. የዲያስፖራ ተሳትፎ ፖሉሲ ትርጉምና  ዓሊማ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5
3.1. ትርጉም . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5
3.2. የዲያስፖራ ፖሉሲው አጠቃሊይ ዓሊማ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5
 

ክፍሌ ሁሇት

4. የፖሉሲው መሰረታዊ መርሆዎች . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6
4.1. ሴክተር አቀፋዊነት (A sector Wide Approach) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6
4.2. ውጤታማነት      (Effectiveness) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6
4.3. የሃብት አጠቃቀም  (Resources Utilization) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6
4.4. ተዯጋጋፊነት      (Complementarity) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6
4.5. አሳታፊነት       (Participatory) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6
4.6. ግሌጽነት        (Transparency) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6
4.7. አጋርነት      (Partnership) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6
5. የፖሉሲው  ዋና  ዋና  ግቦች . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7
5.1. በውጭ የሚኖሩ ኢትዮጵያዊያንን መብትና ጥቅም ማስጠበቅ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7
5.2. የኢንቨስትመንት፣ የንግዴና ቱሪዜም ተሳትፎን ማጏሌበት . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7
5.3. የዕውቀትና የቴክኖልጂ ሽግግርን ማሳዯግ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9
5.4. የውጭ ምንዚሪ ማስገቢያ መንገድችንና ተሳትፎን ማሳዯግ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9
5.5. ባህሊዊ  ዕሴቶችን ማዲበርና ገፅታ ግንባታን ማትጋት . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10
5.6. በዳሞክራሲያዊ ሂዯት የሚኖረውን ተሳትፎ ማሳዯግ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10
5.7. የግብረ ሰናይና የሌማት ማህበራትን ማትጋት . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11
5.8. የኢትዮጵያን ገፅታ በሚገነቡ ጉዲዮች ሊይ ማሳተፍ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11
ክፍሌ ሶስት
 

6.    የፖሉሲው  ስትራቴጂዎች

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .  

12

6.1. አስተማማኝ የመረጃ አያያዜና ሥርጭት ሥርዓት መ዗ርጋት . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12
6.2. ሇዲያስፖራው ተሳትፎ ዕውቅና መስጠ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13
6.3. የተዯራጀ ተሳትፎን ማትጋት . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13
6.4. የትውሌዴ ኢትዮጵያዊ መታወቂያ ካርዴ መስጠት . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14
6.5. የዲያስፖራ አባሊትን መዯገፍ . . . . . . . . . . . . . . . . . .  . . . . . 14
 

7.   የፖሉሲው አስፈፃሚ አካሊት

 

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

 

15

 

 

 

መግቢያ

የኢትዮጵያ ፌዳራራሊዊ  ዳሞክራራሲያዊ  ሪፐብሉክ መንግስት የዲያስፖራውን ተሳትፎ የማሳዯግና በውጭ የሚኖሩ ኢትዮጵያዊያንን  መብትና ጥቅማቸውን የማስከበር ሥሌጣንና ኃሊፊነት  ሇውጭ ጉዲይ ሚኒስቴር መስጠቱ ይታወቃሌ፡፡ የሚኒስቴር መ/ቤቱም በተሰጠው ሥሌጣንና ኃሊፊነት መሠረት ከተሇያዩ ባሇዴርሻ አካሊት  ጋር በመተባበር የኢትዮጵያ ዲያስፖራ አባሊትን ተሳትፎ ሇማጎሌበትና መብትና ጥቅማቸውን ሇማስከበር የበኩለን ጥረት ሲያዯርግ ቆይቷሌ፡፡

በዙህም ጅምር እንቅስቃሴ በርካታ የኢትዮጵያ ዲያስፖራ  አባሊት መዋዕሇ ንዋያቸውን ሀገር ውስጥ በማፍሰስ፣ ዕውቀትና ቴክኖልጂን በማሸጋገር፣ የውጭ ምንዚሪ ወዯ ሀገር ውስጥ በመሊክ፣ ንግዴና ቱሪዜምን በማስፋፋትና፣ የሀገራችንን ገጽታ  በመገንባት  ረገዴ  ተጨባጭ  ውጤቶችን  በማስመዜገብ  ሊይ  ይገኛለ፡፡  እነዙህንም  በጎ  ጅምሮች  በማጎሌበት ዲያስፖራውን  በሀገሩ  ፖሇቲካዊ፣  ኢኮኖሚያዊና  ማህበራዊ  እንቅስቃሴዎች  ውስጥ  በንቃት  በማሳተፍ  ራሱንና  ሀገሩን ተጠቃሚ ሇማዴረግ የሚያስችሌ ፖሉሲ መቅረጽ ወቅቱ የሚጠይቀው ጉዲይ ሆኗሌ፡፡

በዙህ መሰረት በዲያስፖራው ጉዲዮች ዘሪያ የቆዩ መመሪያዎችንና አፈፃፀሞችን በዜርዜር በማጥናት፣ የተሇያዩ ጽሁፎችንና የተሞክሮ ሌውውጥ መዴረኮችን እንዱሁም የላልች አገሮች ጠቃሚ ሌምድችን በግብአትነት በመጠቀምና ከዲያስፖራው የተሰጡ አስተያየቶችን በማካተት ይህ የፖሉሲ ሰነዴ ተ዗ጋጅቷሌ፡፡

ይህ የዲያስፖራ ፖሉሲ በሶስት ክፍልች  የተከፈሇ  ሲሆን   በመጀመሪያው ክፍሌ የዓሇም አቀፍና የኢትዮጵያ ዲያስፖራ  ነባራዊ  ሁኔታዎች  ዲሰሳ፣ ትርጉም፣  ዓሊማ እንዱሁም የፖሉሲውን  አስፈሊጊነት  በሚመሇከቱ  ነጥቦች  ሊይ የሚያተኩር ሲሆን፣ በሁሇተኛው ክፍሌ የፖሉሲው መሠረታዊ መርሆዎችና ዋና ዋና ግቦች ተካተዋሌ፣ ሦስተኛው ክፍሌ ዯግሞ የፖሉሲው  ስትራቴጂዎችና አስፈፃሚ አካሊትን የሚያመሇክት ነው፡፡

 

ክፍሌ አንድ

  1. 1. የዲያስፖራ ተሳትፎ ነባራዊ ሁኔታዎች ቅኝት

1.1 የዲያስፖራ ተሳትፎ ዓሇም አቀፋዊ ሁኔታዎች

የሰው ሌጅ በተሇያዩ ምክንያቶች ከቦታ ወዯ ቦታ መ዗ዋወር ከጀመረ ዗መናትን  አስቆጥሯሌ፡፡ የታሪክ  ጸሀፊዎች ከምስራቅ አፍሪካ ተነስቶ ወዯ ላሊው የዓሇም ክፍሌ የተዯረገው የሰዎች እንቅስቃሴ የመጀመሪያው ፍሌሰት ነው ይለታሌ:: ከዙያን ጊዛ ጀምሮ በተሇያዩ ዗መናት የተሇያዩ ገጽታ ያሊቸው የሰዎች ፍሌሰት ተከስቷሌ:: ይሁን እንጂ በከፍተኛ ቁጥር ብዚት ያሇው የሰዎች ዜውውር በአንጻራዊነት የቅርብ ጊዛ ታሪክ ያሇው ነው፡፡

ከቀዜቃዚው  ጦርነት ማብቃት በኋሊ  ግልባሊይዛሽን  ከፈጠረው ሁኔታ ጋር   በተያያ዗ የካፒታሌ ፣  የምርቶች፣ የመረጃና ላልች ጉዲዮች ዜውውር እያዯገ መምጣቱን ተከትል የሰው ሌጆች ፍሌሰትም በከፍተኛ ዯረጃ ሉያዴግ ችሎሌ፡፡ በተሇይም ዗መኑ ዕውን ያዯረጋቸው ፈጣን፣ ቀሌጣፋና አስተማማኝ የመገናኛና የትራንስፖርት አ›ውታሮች ሇሰዎች ዜውውር መጨመር የራሳቸውን አስተዋፅዖ በማዴረግ ሊይ ይገኛለ፡፡ በመሆኑም በአሁኑ ወቅት በዓሇም ከ200 ሚሉዮን በሊይ ሰዎች ማሇትም ከዓሇማችን  ጠቅሊሊ  ህዜብ ሶስት ፐርሰንት የሚሆነው   ከትውሌዴ አገሩ ውጭ  የሚኖር ሲሆን፣ ይህ ቁጥር በየዓመቱ የ2.9 ፐርሰንት ዕዴገት እንዯሚኖረዉ ጥናቶች ይጠቁማለ፡፡ ምንም እንኳን ፍሌሰት በጦርነት እና መሰሌ ጉዲዮች አስገዲጅነት የሚሰዯደትን የሚያጠቃሌሌ ቢሆንም አሁን በአብዚኛው እየጨመረ በመምጣት ሊይ ያሇው  ፍሌሰት በበሇጸጉት አገሮች ብዘ  ነው ተብል  ከሚታሰቡ ምቹ ሁኔታዎችና ዕዴልች  በላሊ በኩሌ ዯግሞ  በታዲጊ አገሮች ካሇው  የሌማት እንቅስቃሴ ዯካማ መሆን እና ብዘ የስራ ዕዴሌ ካሇመኖር ጋር በተያያዘ ምክንያቶች የሚከሰት መሆኑ ይስተዋሊሌ::

ፍሌሰት ስሇሚያስገኛቸው ጥቅምም ሆነ ስሇሚያስከትሇው ጉዲት በመነሻ እና መዲረሻ አገሮች ዗ንዴ በተሇያየ መሌክ ይታያሌ፡፡ በአንዴ በኩሌ ፍሌሰት የመነሻ አገርን የተማረ ወይም አምራች የሰው ኃይሌን የሚያሳጣ በመሆኑ ሙለ በሙለ ጎጂ ነው የሚሌ ያሇ ሲሆን፤ በላሊ በኩሌ ዯግሞ በውጭ አገር በስዯት የሚገኙ ዛጎች ሇቤተሰቦቻቸው ገን዗ብ በመሊክ ፣ በእውቀትና ቴክኖልጂ ሽግግር፣ በኢንቨስትመንት ወ዗ተ መስኮች ሇትውሌዴ ሃገራቸው ሌማትና ዕዴገት ከሚያበረክቷቸው በጎ አስተዋፅዎች አንጻር ጠቃሚ ነው በማሇት የሚከራከሩ አለ፡፡  ይሁን እንጂ ዛጎች  በስዯት ሊይ  ሆነው ሇአገራቸው ሉያበረክቱ የሚችለት አስተዋፅኦ ከአገር ሳይወጡ ማበርከት ከሚችለት ጋር ሲነፃፀር ውስን ነው የሚሇው ሃሳብ ብዘዎችን የሚያስማማ ሆኖ ይታያሌ፡፡

በተመሳሳይ መሌኩ መዲረሻ አገሮችም ስዯት በአንዴ በኩሌ የዛጎቻቸውን የስራ ዕዴሌ ያጣብባሌ ብሇው ሲኮንኑ፣ በተቃራኒው ዯግሞ በሰው ሃይሌ እጥረት ምክንያት የሚያጋጥሟቸውን የስራ ክፍተቶች በመሙሊት ረገዴ ጠቃሚነቱን ይገሌፃለ፡፡

የሆነው ሆኖ መነሻና መዲረሻ ሃገሮች ፍሌሰትን ማቆም የማይቻሌ መሆኑን በመገን዗ብ የፍሌሰት ጎጂ  ጎኖችን በመቀነስ በጋራ ተጠቃሚነታቸውን ማሳዯግ በሚቻሌበት ሁኔታ ሊይ መስራት የተሻሇ አማራጭ መሆኑን  መግባባት ሊይ የተዯረሰበት  ጉዲይ ሆኗሌ፡፡

በመሆኑም ፍሌሰትን በትክክሇኛ የፖሉሲ አቅጣጫ መምራት ከተቻሇ በመነሻ አገሮች   ተጨማሪ የፋይናንስ፣ የቴክኖልጂና             ሽግግር በማስገኘትና ዴህነትን በመቀነስ እንዱሁም በመዲረሻ አገሮች ዯግሞ የሚኖሩ የሰው ሀይሌ እጥረቶችን በመሙሊት የተሻሇ የኢኮኖሚ ዕዴገት ሇማምጣት የራሱ ሚና ያሇው መሆኑን መገን዗ብ ይቻሊሌ::

በዙህም ምክንያት በአሁኑ ጊዛ የዲያስፖራ ተሳትፎ ጉዲይ በሁሇትዮሽ ግንኙነት፣ በአካባቢያዊና   በአሇም አቀፍ የትብብር መዴረኮች ሌዩ ትኩረት የሚሰጠው ጉዲይ ሆኗሌ፡፡ ሇዙህም በርካታ አገሮች ዲያስፖራዎቻቸው ባለበት ሆነው ወይም ተመሌሰው በዕውቀት እና ቴክኖልጂ ሽግግር፣ በንግዴ፣ በቱሪዜም፣ በኢንቨስትመንት ፕሮሞሽንና ተሳትፎ፣ የውጭ ምንዚሪ በማሳዯግ፣ በገፅታ ግንባታ፣ ሇአገራቸው የመሌካም ግንኙነት ዴሌዴይ በመሆንና በበጎ አዴራጎት ተግባራት በሰፊው የሚሳተፉበትን ሁኔታ ሇማመቻቸት የሚያስችለ መዋቅሮችን በመ዗ርጋትና ፖሉሲ በመንዯፍ ሊይ የሚገኙ ሲሆን  ቀዯም ብሇው ይህን ተግባራዊ ያዯረጉ አንዲንዴ አገሮች በዙህ ረገዴ ከፍተኛ ውጤቶችን አስመዜግበዋሌ::

1.2.  የኢትዮጵያ ዲያስፖራ ተሳትፎ ቅኝት

ቀዯም ሲሌ ኢትዮጵያ በታሪኳ የፍሌሰት መነሻ ሳትሆን መዲረሻ  እንዯነበረች ከተሇያዩ ሀገራትም ፈሌሰው የመጡ የላሊ ሀገር ዛጎችን ማሇትም አይሁድች፣ አርመኖች፣ አረቦች፣ ግሪኮች፣ ቱርኮች ወ዗ተ ተቀብሊ በማስተናገዴ ትታወቅ የነበረ ሲሆን ዛጎችዋ  በፖሇቲካ፣ በኢኮኖሚና፣ በማህበራዊ ምክንያቶች የትውሌዴ አካባቢያቸውን ሇቀው  ወዯ ተሇያዩ  ሀገራት ፈሌሰው መኖር ከጀመሩ ዓመታት ተቆጥረዋሌ፡፡ በአፄ ኃይሇስሊሴ ሥርዓት ከ዗መናዊ ትምህርት መስፋፋት ጋር በተያያ዗ ኢትዮጵያዊያን ወዯ አውሮፓና ሰሜን አሜሪካ ሀገሮች በመሄዴና በመማር ትምህርታቸውን ሲያጠናቅቁ ከሞሊ ጎዯሌ ሁለም ወዯ አገራቸው ተመሌሰው ሲያገሇግለ እንዯነበር መረጃዎች ይጠቁማለ፡፡

የንጉሱ ስርዓት በአምባገነናዊው ወታዯራዊ ዯርግ ሲተካ በወቅቱ በውጭ በትምህርት ሊይ  የነበሩ አብዚኛዎቹ ኢትዮጵያዊያን በያለበት  ሲቀሩ ጥቂት ዛጎች  ወዯ ሀገር ቤት ተመሌሰዋሌ፡፡ ይሁን እንጂ በሥርዓቱ አምባገነናዊ ባህርይ ምክንያት አገር ውስጥ የነበረው የተማረው የሰው ሃይሌም ሆነ በአጎራባች ሀገሮች ዴንበር አካባቢ የሚኖሩ ኢትዮጵያዊያን አርሶ አዯሮች ተስፋ በመቁረጥና አማራጭ በማጣት በተገኘው አጋጣሚ ሁለ አገራቸውን ጥሇው ሇመሰዯዴ ተገዴዯዋሌ፡፡ በመሆኑም በወቅቱ ወዯ ላልች ቦታዎች የሚሄደት እንዲለ ሆኖ ኢትዮጵያ በአጭር ጊዛ ውስጥ ዛጎቻቸው በከፍተኛ ዯረጃ በሰሜን አሜሪካ ጥገኝነት ከሚጠይቁ አስር አገራት አንዶ እንዴትሆን አዴርጓታሌ፡፡

ኢህአዳግ  ሥሌጣን ከያ዗ በኋሊም ቢሆን ዛጎች ከፍተኛ የትምህርት ዕዴሌ ሇማግኘት፣ በውጭ አገሮች የሚሰጡ የተሇያዩ የመኖሪያ ፈቃድች ተጠቃሚ ሇመሆንና  የተሻሇ ክፍያ የሚያስገኙ የስራ ዕዴልችን ሇመፈሇግ  ወዯ  ውጭ ሀገር ይሄዲለ፡፡

በመሆኑም በአሁኑ ወቅት ጠቅሊሊ  ብዚታቸው በግምት ከ 2 ሚሉዮን የማያንሱ የኢትዮጵያ ዲያስፖራ አባሊት በሰሜን አሜሪካ፣ አውሮፓ፣ መካከሇኛው ምስራቅ፣ አውስትራሉያና አፍሪካ አገሮች ውስጥ እንዯሚገኙ የሚገመት ሲሆን ከነዙህ ውስጥ በሰሜን አሜሪካና አውሮፓ የሚገኙት በተነፃፃሪነት የተሻሇ ገቢና የትምህርት ዜግጅት እንዲሊቸው ይታመናሌ፡፡

በሰሜን አሜሪካና አውሮፓ የሚኖሩ የዲያስፖራ አባሊት ከቅርብ ዓመታት ወዱህ በሀገር ውስጥ በተሇያዩ መስኮች መዋዕሇ  ንዋያቸውን በማፍሰስ፣ ዕውቀትና ቴክኖልጂን  በማሸጋገር፤ ወዯ ሀገራቸው የውጭ ምንዚሪ  በመሊክና  ወ዗ተ… ቤተሰቦቻቸውንና አገራቸውን መርዲት ከመጀመራቸውም በሊይ የሀገሪቷን ገፅታ በመገንባትና ሇሀገራቸው ጥብቅና በመቆም ረገዴ አስተዋፅዖ ማበርከት ጀምረዋሌ፡፡

በተመሳሳይ መሌኩ በመካከሇኛው ምስራቅ የተፈጠረውን የጉሌበት ስራ ዕዴሌ ሇመጠቀም ወዯ አካባቢው የተጓዘ ብዚት ያሊቸው ወገኖች የሙያ ሥሌጠና ያሌወሰደ እንዱሁም ሙያተኞች ሇአገርና ሇመንግስት  ጥሪ ፈጥኖ በመዴረስና በተሇያዩ የኢንቨስትመንት መስኮች በመሰማራትና   ሇቤተሰቦቻቸው ገን዗ብ ወዯ ሀገር በመሊክ ረገዴ ከፍተኛ  አስተዋጽኦ በማበርከት ሊይ ይገኛለ፡፡ በአጠቃሊይ ሲታይ ወዯ መካከሇኛው ምሥራቅ የሚዯረገው መዯበኛ ያሌሆነ የሰዎች ዜውውርና የሥራ ስምሪት እያዯገ መምጣቱ በአንዴ በኩሌ የዛጎችን መብት በማስጠበቅ ረገዴ ውስብስብ ሁኔታዎችን የፈጠረ ቢሆንም፤ በላሊ በኩሌ ዯግሞ ያሇውን ውስብስብ ችግር በሂዯት እየፈቱ ካሇው ሰፊ ዲያስፖራ የተሻሇ ሃገራዊ  ጠቀሜታ ማግኘት የሚቻሌበት ዕዴሌ ስሇመኖሩ አመሊካች እየሆነ መጥቷሌ፡፡

ከቅርብ አመታት ወዱህ ከአፍሪካ በተማሩም ሆነ ባሌተማሩ ኢትዮጵያዊያን ዗ንዴ በመዲረሻ ሀገርነት እየተመረጠች ያሇችው ዯቡብ አፍሪካ ስትሆን፤ ከባሇሙያዎች ፍሌሰት አንፃር ዯግሞ ቦትስዋናና ኢኳቶሪያሌ ጊኒ  ተጠቃሾች ናቸው፡፡ በመሆኑም በእነዙህ አካባቢዎች ከሚኖሩ ዲያስፖራዎች ጋር የቅርብ ትስስርና የተመቻቸ ሁኔታ በመፍጠር እነርሱንና ሀገሪቷን ተጠቃሚ የማዴረግ ሥራ ዕዴሌ ይኖራሌ ተብል ይታመናሌ፡፡

ከእነዙህ በተጨማሪ በመሊው ዓሇም የሚገኙ አዱስ ትውሌዴ ዲያስፖራዎችና በጉዱፈቻነት ወዯ ምዕራቡ ዓሇም እየፈሇሱ ያለ ህፃናት ቁጥርም በቀሊለ የሚታይ አይዯሇም፡፡ እነዙህን አዱስ ትውሌዴ ወጣቶችና የጉዱፈቻ ሌጆች ከትውሌዴ አገራቸው ባህሌ፣ ቋንቋ እና ላልች ማህበራዊ እሴቶች ጋር ከወዱሁ በማስተሳሰር ሇወዯፊቱ  የሃገሪቱ እሴት እንዱሆኑ ትኩረት ሰጥቶ በመንቀሳቀስ ከፍተኛ ሃገራዊ ጥቅም ማስገኘት ይቻሊሌ፡፡

በአጠቃሊይ ሲታይ አገራችን በከፍተኛ ዯረጃ የሰው ኃይሌ ወዯ ውጭ ከሚፈሌሱባቸው አገሮች አንዶ  መሆኗ እሙን ነው፡፡ ይህ በሀገር ውስጥ ያሇውን የሰሇጠነ  የሰው ሃይሌ ፍሌሰት በተወሰነ ዯረጃ መቀነስ ሊይ  ትኩረት ሰጥቶ የመስራትን፤ በላሊ በኩሌ ዯግሞ በውጭ ሃገር ከሚኖሩ የዲያስፖራ አባሊት ጋር ጠንካራ ትስስር በመፍጠር በሃገር ውስጥ በሚካሄደ  የሌማት  እንቅስቃሴዎች  ሊይ  በንቃት  የሚሳተፉበትንና  ተጠቃሚ  የሚሆኑበትን  ምቹ  ሁኔታ  የመፍጠር አስፈሊጊነትን በጉሌህ የሚያመሇክት ነው፡፡

  1. 2. የኢትዮጵያ ዲያስፖራ ፖሉሲ መነሻና አስፈሊጊነት

የዲያስፖራ ፖሉሲያችን መነሻ የኢ.ፌ.ዳ.ሪ የውጭ ጉዲይና አገራዊ ዯህንነት ፖሉሲና ስትራቴጂ ነው፡፡ በዙህ ሰነዴ ውስጥ  በውጭ    የሚኖሩ    ኢትዮጵያዊያን  እና  ትውሌዯ ኢትዮጵያዊያን  በጥናትና  ምርምር  ሉያበረክቱ  ከሚችለትና በአገራቸው ሌማት ኢንቨስት በማዴረግ ከሚያበረክቱት አስተዋጽኦ በተጨማሪ በተሇያዩ መንገድች በጣም ከፍተኛ ሚና ሉጫወቱ እንዯሚችለ በማስታዎስ መንግስት ይህንን ተገንዜቦ በውጭ የሚገኙ ኢትዮጵያዊያንና የኢትዮጵያ ወዲጅ የሆኑ ግሇሰቦች በዙሁ መስክ ሚናቸውን በአግባቡ እንዱጫወቱ ሇማበረታታትና በተቻሇ መጠን ሇማስተባበር ጥረት ማዴረግ እንዲሇበት  ይገሇፃሌ፡፡  በዙህ መነሻ  የዲያስፖራ አባሊት በትውሌዴ አገራቸው  እየተካሄደ  በሚገኙ  የሰሊም፣ የሌማት፣

የዳሞክራሲና  መሌካም አስተዲዯር ሥርዓት ግንባታ ሂዯቶች ሊይ በመሳተፍ ራሳቸውንና አገራቸውን መጥቀም እንዱችለ በውጭ ጉዲይ ሚኒስቴር ስራውን የሚያስተባብር የዲያስፖራ ተሣትፎ ጉዲዮች ዲይሬክቶሬት ጄኔራሌ በማቋቋም፣ የኢትዮጵያ ተወሊጅ የሆኑ የውጭ ዛጎችን በትውሌዴ አገራቸው የተሇያዩ መብቶች ተጠቃሚ ሇማዴረግ አዋጅ በማዉጣት፣ በውጭ አገር የሚኖሩ ኢትዮጵያውያንና ትውሌዯ ኢትዮጵያውያን በአገር ውስጥ በሚገኙ ባንኮች በውጭ ምንዚሪና በብር ሂሳብ ከፍተው እንዱጠቀሙ ማዴረግና በመሳሰለት  መንገድች የተሇያዩ አበረታች እርምጃዎችን በመንግስት በኩሌ ተወስዶሌ::  ሆኖም ዲያስፖራው ከትውሌዴ አገሩ ጋር በጥብቅ እንዱተሳሰርና ያሇውን ዕምቅ የፋይናንስ፣ ዕውቀት ና ሙያዊ አቅም በተሟሊና በተቀናጀ መሌኩ ሥራ ሊይ እንዱያውሌ የሚያስችሌ በቂ እንቅስቃሴ ተዯርጓሌ ሇማሇት አያስዯፍርም፡፡

በመሆኑም የዲያስፖራውን አገራዊ ተሳትፎ ሇመዯገፍና ሇማበረታታት እስከ አሁን የወጡ የህግ ማዕቀፎችን በተቀናጀ መንገዴ በመፈጸም ዲያስፖራው በትውሌዴ ሀገሩ እየተመ዗ገበ ስሊሇው የሰሊም፣  የሌማትና ዳሞክራሲያዊ ሥርዓት ግንባታ ፈጣን የኢኮኖሚ ዕዴገት በቅርበት ተገንዜቦ በተቀናጀ መሌኩ ንቁ ተሳትፎ በማዴረግ የበኩለን ሀገራዊ ግዳታ እንዱወጣ ሇማዴረግ፣  በውጭ የሚኖሩ ኢትዮጵያዊያን በሚኖሩባቸው ሃገራት መብትና ጥቅማቸው እንዱጠበቅሊቸው  ሇመዯገፍና በአገር ውስጥ የታዩ የዲያስፖራ ተሳትፎ ማነቆዎችን ሇመፍታት ሃገራዊ የዲያስፖራ ፖሉሲ መቅረጽ አስፈሊጊ ሆኖ ተገኝቷሌ፡፡

  1. የዲያስፖራ ፖሉሲ ትርጉምና ዓሊማ

3.1.  ትርጉም፡-

የኢትዮጵያ ዲያስፖራ ማሇት ከኢትዮጵያ ውጭ የሚኖሩ ኢትዮጵያዊያን እና ትውሌዯ ኢትዮጵያውያን ማሇት ነው::

የኢትዮጵያ ዲያስፖራ ፖሉሲ  ማሇት በአንዴ በኩሌ በውጭ አገራት የሚኖሩ ኢትዮጵያዊያንን መብትና ጥቅም ሇማስጠበቅ የሚሰጡትን አገሌግልቶች፤ በላሊ በኩሌ አገራችን በውጭ አገራት ከሚኖሩ ኢትዮጵያዊያንና ትውሌዯ ኢትዮጵያዊያንን የዕውቀት፣ የሙያ፣ የፋይናንስ፣ የግንኙነትና   ላልች አስተዋፅኦዎችን ሇመጠቀም  እንዱያስችሊት የሚረደ ስፋት ያሊችው ግቦች፣ ስትራቴጂዎችና ተግባራት የተገሇፀበት ሰነዴ ነው፡፡

3.2 የዲያስፖራ ፖሉሲው አጠቃሊይ ዓሊማ

የፖሉሲው ዓሊማ በውጭ አገራት የሚኖሩ ኢትዮጵያዊና ትውሌዯ ኢትዮጵያዊ ከትውሌዴ ሀገሩ ጋር ያሇውን ትስስር በማጠናከር በአገሩ ሌማት፣ ሰሊምና ዱሞክራሲያዊ ስርዓት ግንባታ ጠንካራ ተሳታፊ ሆኖ ራሱን ጠቅሞ ትውሌዴ አገሩንም በመጥቀም በጋራ ሇማዯግ የሚያስችሌ አመቺ ሁኔታ መፍጠርና በውጭ የሚኖሩ ኢትዮጵያውያንን መብትና ጥቅም ማስከበር ነው::

ክፍሌ ሁሇት

  1. የፖሉሲው መሰረታዊ መርሆዎች

በዲያስፖራው ዗ርፍ ሌዩ ትኩረት የሚሰጣቸዉ ዓበይት ጉዲዮች በፖሉሲው ተሇይተዋሌ፡፡ በእነዙህ ሊይ ብቃት ያሇው ስራ በመስራት የኢትዮጵያ ዲያስፖራ አባሊት ከትውሌዴ አገራቸው ጋር ያሊቸውን አጋርነት ማጎሌበት እንዯሚቻሌ ታምኖበታሌ:: ይህ አጋርነት ሁለም ወገኖች በሚጋሩት አገራዊ ጥቅም ሊይ የሚመሰረትና በአገሪቱ የፖሉሲ   አቅጣጫዎች የሚመራ በመሆኑ በብሄራዊ ጥቅም ዘሪያ መታየት ባሇባቸው መርሆዎች ይመሰረታሌ:: እነዙህም ፡-

4.1  ሴክተር አቀፋዊነት (A Sector Wide Approach)

የዲያስፖራ ጉዲይ በአንዴ ሴክተር ብቻ ያሌታጠረ ከብዘ ሴክተሮች ጋር ተያያዥነት ያሇው በመሆኑ ፖሉሲውን ሇማሳካት የሚከናወኑ ተግባራት ከላልች ተጓዲኝ ሴክተሮች እንቅስቃሴ ጋር ተጣጥመው መከናወን ይኖርባቸዋሌ፣

4.2  ውጤታማነት  (Effectiveness)

የጥረታችን ሁለ  የመጨረሻ ግብ ዴህነትን ማስወገዴ እንዯመሆኑ መጠን ይህ የዲያስፖራ ፖሉሲ ዴህነትን ሇማስወገዴ የሚዯረገውን ትግሌ ሇማሳካት ወይም በውጤት ሇማጠናቀቅ በሚያስችሌ መሌኩ ተፈጻሚ መሆኑን ማረጋገጥ ይጠይቃሌ፣

4.3 የሃብት አጠቃቀም (Resources Utilization)

የዲያስፖራ ፖሉሲውን ሇማስፈጸም የምንከተሊቸው ስትራተጂዎች በሙለ ካሇን ውስን ሃብትና ንብረት አቅም ጋር ተገናዜቦ መታየት ይኖርበታሌ:: ስሇሆነም  የፖሉሲው  ተፈጻሚነት እንዯሃገሪቱ የእዴገት ዯረጃ እየታየ የሃብትና ንብረት አጠቃቀም ሥርዓት ጋር ተጣጥሞ የሚከናወን ይሆናሌ፣

4.4 ተዯጋጋፊነት (Complementarity)

የዲያስፖራ ፖሉሲው ከላልች ብሔራዊ የሌማት ፖሉሲዎች፣ ስትራቴጂዎችና ፕሮግራሞች የምዕተ ዓመት የሌማት ግቦች አንደ ከላሊው ጋር ተዯጋግፎ እንዯሚሄዴ ታሳቢ ይዯረጋሌ፣

4.5 አሳታፊነት  (Participatory)

የዲያስፖራ ፖሉሲው መንግስታዊና መንግስታዊ ያሌሆኑ አካሊትን፣ የዲያስፖራውን ህጋዊ እንዱሁም የሴቶችን ተሳትፎ በሚያረጋግጥ መንገዴ የሚፈጸም ይሆናሌ፣

4.6 ግሌጽነት (Transparency)

የዲያስፖራን ፖሉሲ በማስፈጸም ሂዯት የሚከናወኑ ተግባራት ግሌጽነት ያሇውን አሰራር  የሚከተለ ይሆናሌ፣

4.7 አጋርነት (Partnership)

የዲያስፖራውን  ሁሇንተናዊ አገራዊ ተሣትፎ ሇማጎሌበትና በውጭ አገራት የሚኖሩ ኢትዮጵያዊያንን መብትና ጥቅም ሇማስጠበቅ ፖሉሲው በአገር ውስጥ ከሚገኙ ከተሇያዩ ባሇዴርሻ አካሊትና ዲያስፖራው ከሚኖርባቸው አገራት ጋር በአጋርነት የሚፈፀም ይሆናሌ፣

  1. 5.የፖሉሲው ዋና ዋና ግቦች

5.1  በውጭ የሚኖሩ ኢትዮጵያዊያንን መብትና ጥቅም ማስጠበቅ፡-

5.1.1     በውጭ አገራት የሚኖሩ ኢትዮጵያዊያን የምዜገባ ስርዓት ይ዗ረጋሌ፣

5.1.2     በኤምባሲዎች፣ ቆንስሊ ጽ/ቤቶችና ንግዴ ጽ/ቤቶች የሚሰጡ አገሌግልቶችን በውጭ አገራት የሚኖሩ ኢትዮጵያዊያን  በሚገባ  እንዱያውቋቸው  ሇማዴረግ   የሚያስችለ  ወቅታዊ  አገራዊ  መረጃዎችንና ፖሉሲዎችን የማስተዋወቅ ስራዎች ይካሄዲለ፣

5.1.3     በውጭ አገር የመኖሪያ ፈቃዴ የላሊቸው ኢትዮጵያዊያን በአዯጋ ጊዛ  ማንነታቸዉን በመሇየት ዴጋፍ ሇመስጠት በሚስዮኖቻችን በኩሌ የቆንስሊ መታወቂያ ካርዴ እንዱሰጥ ይዯረጋሌ፣

5.1.4    ኢትዮጵያዊያን በሚኖሩባቸው አገሮች በሚከሰቱ ዴንገተኛ አዯጋዎችና አሇመረጋጋቶች ሳቢያ ከሚፈጠሩ ችግሮች ሇመታዯግ የሚዯረጉ የክትትሌና ዴጋፍ ስራዎች ተጠናክረው ይቀጥሊለ፣

5.1.5    ሠራተኛንና  አሰሪን  የሚያገናኙ  ኤጀንሲዎች  ከሚሲዮኖች  ጋር  ግንኙነት  ኖሯቸው  የሊኳቸውንና የተቀበሎቸዉን ሰራተኞች በሚመሇከት በሚሲዮኖች በኩሌ ጥብቅ ክትትሌ ይዯረጋሌ፣ ወጥ የሆነ የመረጃ አያያዜ ሥርዓት እንዱኖርና ሇዉጤታማነቱ በሚሲዮኖችና  በአገር ውስጥ ጉዲዩ ከማመሇከታቸዉ መስሪያ ቤቶች መካከሌ በኔትወርክ ግንኙነት ይፈጠራሌ፣

5.1.6    ኢትዮጵያዊያን በብዚት ሇስራ  ከተሰማሩባቸው አገሮች ጋር የሥራ ስምምነት ሇመፈራረም  እየተዯረገ ያሇው ጥረት ይጠናከራሌ፣

5.2.  የኢንቨስትመንት፣ የንግዴና ቱሪዜም ተሳትፎን ማጏሌበት

5.2.1.  ኢንቨስትመንት:-

5.2.1.1 ውጭ የሚገኙ ሚሲዮኖቻችን ወቅታዊ የኢንቨስትመንት መረጃዎችን በማሰባሰብና በማጠናቀር በዲያስፖራው ሊይ ያተኮረ ፕሮሞሽን እንዱያካሂደ ይዯረጋሌ፣

5.2.1.2 ማንኛውም በውጭ የሚኖር የዲያስፖራ አባሌ አግባብነት ባሊቸው የኢንቨስትመንት መስኮች መዋዕሇ ንዋዩን በግሌ ወይም ከሀገር ውስጥና ከውጭ ሀገራት ባሇሀብቶች ጋር በሽርክና ኢንቨስት እንያዯርግ ይበረታታሌ፣

5.2.1.3 የፌዳራሌና የክሌሌ ኢንቨስትመንት ጽ/ቤቶችና ጉዲዩ የሚመሇከታቸው ባሇዴርሻ አካሊት ዲያስፖራው በኢንቨስትመንት  መስክ  ሇመሰማራት  የሚያዯርጋቸውን  ጥረቶችና  የሚያቀርባቸውን  ፕሮጀክቶች በግንባር ቀዯምትነት እንዱያበረታቱና እንዱተባበሩ ይዯረጋሌ፣ የአንዴ ማዕከሌ አገሌግልት ይሰጣሌ፣

5.2.1.4 በአገሪቱ የኢንቨስትመንት ዯንብና መመሪያ መሰረት የመሬት አቅርቦትን ቀሌጣፋ ሇማዴረግ በሚ዗ጋጁ የኢንደስትሪ ዝኖች እና የኢንፎርሜሽን ኮሚኒኬሽን ፓርኮች ውስጥ ዲያስፖራው በመሣተፍ ኢንቨስት እንዱያዯርግ ይበረታታሌ፣

5.2.1.5 ኢትዮጵያዊያን ዲያስፖራዎች በትውሌዴ አገራቸው በኢንቨስትመንት መስክ ሇመሳተፍ ከሚኖሩባቸው ሀገሮች ብዴር ወይም የብዴር ዋስትና ዕዴሌ ሲያገኙ መንግሥት በአገሪቱ የብዴር ፖሉሲ መርሆዎች ሊይ ተመስርቶ አስፈሊጊውን መረጃ በመስጠት ዴጋፍ ያዯርግሊቸዋሌ፣

5.2.1.6 የዲያስፖራ አባሊት የቅዴሚያ ትኩረት በሚሰጧቸው የኢንቨስትመንት መስኮች በግሌ ወይም በጋራ ኢንቨስት እንዱያዯርጉ መንግስት የፕሮጀክቶች ፕሮፋይሌ በመቅረፅ ወዯ ስራ የሚገቡበትን ሁኔታ ያመቻቻሌ፣

5.2.1.7 በውጭ  አገራት  የሚኖሩ  የዲያስፖራ  አባሊት  በትውሌዴ  አገራቸው  ውስጥ  ሇሚሰሩት  ስራ የሚያቋቁሙትን የንግዴ አክሲዮን በየአካባቢያቸዉ  በሚገኙ ሚሲዮኖች አማካኝነት ሕጋዊ በማዴረግ በአገር ውስጥ ሇማስመዜገብ የሚቻሌበት አሠራር ይዯረጋሌ፣

5.2.2.  ንግዴና ቱሪዜም፡-

5.2.2.1   የዲያስፖራ  አባሊት ንግዴን በሚያስፋፉ መንግስታዊ ተቋማት ውስጥ በክህልታቸው  እንዱሳተፉና ተጠቃሚ እንዱሆኑ ይበረታታለ፣

5.2.2.2  ዲያስፖራው  በአገር  ውስጥ  ሇሚገኙ  አስመጪና  ሊኪዎች እንዱሁም አስጎብኚ    ዴርጅቶች በገበያ ኢንተሇጀንስ ዗ርፍ፣ በአገናኝነትና በሽያጭ ሠራተኛነት የዲበረ  ሌምደን በማካፈሌ ራሱንና ዴርጅቶቹን ተጠቃሚ እንዱያዯርግ ይበረታታሌ፣

5.2.2.3 ዲያስፖራው  ሇሀገራችን ዋና ዋና ምርቶች ሰፊ ገበያ በማፈሊሇግና  የንግዴ ሸሪክ በመሆን  ራሱንና ሊኪዎችን ተጠቃሚ እንዱያዯርግ ሁኔታዎች እንዱመቻቹሇት ይዯረጋሌ፣

5.2.2.4  ከአገራችን  ምርቶች  በተሇይም ባህሊዊ የዕዯ  ጥበብ  ውጤቶች  መካከሌ የማህበረሰቡ አባሊት በብዚት በሚኖሩባቸው አገሮች ገበያ ሉያገኙ የሚችለትን በመሇየት ምርቶቹን ሇሚያመርቱና ሇሚያከፋፍለ ሌዩ የፕሮሞሽን ፓኬጅ ይ዗ጋጃሌ፣

5.2.2.5  የዲያስፖራ አባሊትና ሇአጭር ጊዛ የትምህርትና የስሌጠና ቆይታ ወዯ ውጭ የሚሄደ  ኢትዮጵያዊያን ቱሪዜምን በማስፋፋት ሥራ ሊይ እንዱሳተፉ ይበረታታለ፣

5.2.2.6  ኢትዮጵያዊያን  ህጻናትን    በጉዱፈቻ   ወስዯው የሚያሳዴጉ ቤተሰቦችና  ታዲጊ ህፃናት  የኢትዮጵያ ታሪካዊና ተፈጥሯዊ መስህቦችና ቦታዎችን እንዱጎበኙና   የቱሪዜም ሀብቶቻችንን እንዱያስተዋውቁ የጉብኝት ፓኬጅ ይ዗ጋጃሌ፣

5.3.  የዕውቀትና የቴክኖልጂ ሽግግርን ማሳዯግ፡-

5.3.1   የዲያስፖራው አባሊት አግባብነት ባሊቸው የመንግስት መ/ቤቶችና ተቋማት ወ዗ተ ውስጥ በሙያቸውና በሌምዲቸው በጊዛያዊነት ወይም በቋሚነት ሇማገሌገሌ ከጠየቁ ባሇው የመንግሥት መመሪያ መሠረት የሥራ ዕዴሌ እንዱመቻችሊቸው ይዯረጋሌ፣

5.3.2    ከፍተኛ የትምህርት ዜግጅትና ሌምዴ ያካበቱ ተመሊሽ የዲያስፖራ አባሊት በሀገር ውስጥ በከፍተኛ ትምህርትና በቴክኒክና ሙያ ማሰሌጠኛ ተቋማት ውስጥ የሚያስተምሩበትና የሚመራመሩበት መንገዴ ይመቻቻሌ፣

5.3.3  በዕዉቀታቸዉና በሌምዲቸው አገራቸውን ሇማገሌገሌ  ሇሚመጡ ከፍተኛ ባሇሙያዎች የአገሪቱ አቅም በፈቀዯው መሠረት ማበረታቻ ይዯረግሊቸዋሌ፣

5.3.4   መንግስት ትኩረት በሚሰጣቸው የምርምር መስኮች ውስጥ ሌዩ ክህልት ያሊቸው ባሇሙያዎች ጥናቶችን እንዱያካሂደና እንዱያማክሩ ይበረታታለ፣

5.3.5  ወዯ አገራቸው ገብተው ሌዩ ክህልት በሚጠይቁ (የትምህርት፣ የጤና፣ የኢንፎርሜሽን ቴክኖልጂ ወ዗ተ) መስኮች በመስራት ሊይ  ያለ  የዲያስፖራ አባሊትን በተጠናከረ መሌኩ ሇመጠቀም  የሚያስችሌ ሁኔታ ይመቻቻሌ፣

5.3.6   በውጭ ሀገር በሚገኙ የከፍተኛ ትምህርት ተቋማት ውስጥ የሚማሩ ወጣት ዲያስፖራዎች በአገር ውስጥ በሚገኙ የመንግስትና የግሌ ተቋማት ውስጥ የሥራ ሌምምዴ የሚያዯርጉበት ፕሮግራም ይመቻቻሌ፣

5.3.7   ወዯ አገር ቤት መጥተው ዕዉቀታቸዉንና ክህልታቸዉን ሇማስተሊሇፍ ፍሊጎት ያሊቸዉን የበጎ ፈቃዴ አገሌግልት ሰጪዎች ያበረታታሌ፣

5.3.8   በመካከሇኛው ምሥራቅና በጎረቤት ሀገሮች የሚኖሩ ዲያስፖራዎች ከፍተኛ ትምህርታቸውን በተሌዕኮ እንዱማሩ  ይበረታታሌ፣  የሚማሩበት  ሥርዓት  ይ዗ረጋሌ፣  በውጭ  አገራት  የሚገኙና  በኢትዮጵያ ዲያስፖራ አባሊት የተቋቋሙ የኮሚኒቲ ት/ቤቶችም የሚስፋፉበትና የሚጠናከሩበት አሰራር ይ዗ረጋሌ፣

5.3.9   በዕውቀትና ቴክኖልጂ  ሽግግር ዗ርፍ  ከዲያስፖራው በዕርዲታ የተገኙ ቁሳቁሶች በአፋጣኝ ወዯ  ሀገር ውስጥ የሚገቡበትና ጥቅም ሊይ የሚውለበት መንገዴ ይመቻቻሌ፣

5.4.  የውጭ ምንዚሪ ማስገቢያ መንገድችንና ተሣትፎን ማሳዯግ

5.4.1.  ወዯ አገር ቤት ጠቅሌሇው የሚመሇሱ ኢትዮጵያዊያን ዲያስፖራዎች በውጭ ያፈሩትን የውጭ ምንዚሪና በአገሌግልት  ያገኙትን የጡረታ አበሌ ገቢያቸውን ወዯ አገር ቤት ይ዗ው  እንዱመጡ  የሚያበረታታ አሰራር ይ዗ረጋሌ፣

5.4.2.  በውጭ የሚኖሩ የዲያስፖራ  አባሊት ሇሌዩ ሌዩ አገሌግልቶች (ሇቤተሰብ፣  ሇኢንቨስትመንት ወ዗ተ) ወዯ ሀገር የሚሌኩት የውጭ ምንዚሪ ገን዗ብ በህጋዊ መንገዴ እንዱሆን የሚያበረታታ አሰራር ይ዗ረጋሌ፣

5.4.3.  ሚሲዮኖቻችን ከሀገር ውስጥ የኢትዮጵያ ባንኮች ጋር በመተባበር  በየተወከለባቸዉ አገሮች በመዯበኛ መንገዴ ገን዗ብ ወዯ አገር ቤት  የማስተሊሇፍ አገሌግልት ከሚሰጡ ባንኮች/ዴርጅቶች ጋር በመዯራዯር ዲያስፖራው የተቀሊጠፈ አገሌግልት እንዱያገኝ ጥረት ይዯረጋሌ፣

5.4.4.  ዲያስፖራው በትውሌዴ አገሩ ሇሚካሄዯዉ ኢንቨስትመንቶችና  የሌማት ተግባራት ከአገር ውስጥ ባንኮች ሇወሰደት  የብር  ብዴር    እንዱሁም  ሇሚገዞቸው  የፌዯራሌና  የክሌሌ  ቦንድች  በውጭ  ምንዚሪ የሚከፍለበት አሰራር ይቀየሳሌ፣

5.5.  ባህሊዊ እሴቶችን ማዲበርና ገፅታ ግንባታን ማትጋት

5.5.1.   በርካታ የኮሚኒቲ ማህበራት ባለባቸው አገሮች የባህሌ ማዕከሊትን በመክፈት ዲያስፖራው ከሀገሩ ባህሌ፣ ታሪክና ቋንቋ ጋር እንዱተሳሰር ይዯረጋሌ፣

5.5.2.  የዲያስፖራ  አባሊት በትውሌዴ አካባቢያቸው የባህሌ ማዕከሊትና ሙዙየሞችን በመገንባት ታሪካቸውንና ባህሊቸውን እንዱጠብቁ ይበረታታለ፣ አስፈሊጊው ዴጋፍም ይሰጣሌ፣

5.5.3.  የዲያስፖራ አባሊት በሚኖሩባቸው አካባቢዎች ሇሚያ዗ጋጇቸው የባህሌና የኪነት ትርዒቶች  እንዱሁም የስፖርት በዓሊት አስፈሊጊው ማበረታቻና ዴጋፍ ይሰጣቸዋሌ፣

5.5.4.  ወጣቶችን እንዱሁም ከኢትዮጵያ በጉዱፈቻ የሄደትን ዲያስፖራዎች ከትውሌዴ ሀገራቸው ጋር ያሊቸውን ትስስር ሇማጠናከር የተዯራጀ የአገርህን ዕወቅ የጉብኝት፣  የቋንቋዎች ትምህርት እና የባህሌ ትውውቅ ፕሮግራሞች ይቀረፃለ፡፡

5.6.   በዳሞክራሲያዊ ሂዯት የሚኖረውን ተሳትፎ ማሳዯግ

5.6.1.   የምርጫ ህጉ በሚፈቅዯው መሠረት በውጭ የሚገኙ የኢትዮጵያ ዛጏች በምርጫ እንዱካፈለ የምርጫ ቦርዴ ከኢትዮጵያ ዲያስፖራ ጋር በመተባበር የልጂስቲክስ ስርዓት የሚ዗ረጋበትን መንገዴ ያጠናሌ፣

5.6.2.  የላሊ አገር ቋሚ የመኖሪያ ፈቃዴ ያሊቸውና  ኑሯቸው በወሳኝነት ኢትዮጵያ ውስጥ የሆኑትን ዛጎች የምርጫ ህጉ በሚፈቅዯው መሰረት በሚኖሩበት አካባቢ በምርጫ ሇማሳተፍ ሁኔታዎች ይመቻቻለ፣

5.6.3.  በአገር  ውስጥ  በሚከናወኑ  የፖሉሲ  ጥናቶችና  ቀረፃዎች  የዲያስፖራ አባሊት እንዱሳተፉ ሁኔታዎች ይመቻቻሌ፣

5.7. የግብረ ሰናይና የሌማት ማህበራትን ማትጋት

5.7.1.   በዲያስፖራ የሚዯረግ የግብረ ሰናይ መዋጮ ከማንኛውም ሀይማኖታዊና የፓሇቲካ ግንኙነቶች የተሊቀቀ መሆኑን በማረጋገጥና ሥርአት ባሇው መንገዴ እንዱገባ በማዴረግ ይስተናገዲሌ፣

5.7.2.    የተዯራጁ በጎ ፈቃዯኞችን አስተዋጽኦ በማትጋት ተዯራጅተው የነፃ አገሌግልት የሚሰጡበት አሰራር ይ዗ረጋሌ፣

5.7.3.   ዲያስፖራው  በአገሩ  ሇሚያከናውናቸው የግብረ-ሰናይ ስራዎች እንዱውለ ሇሚያስመጣቸው ቁሳቁሶች አቅምን ያገና዗በና ተመጣጣኝ የሆነ ማበረታቻ የሚዯረግበት አሰራራር ይ዗ረጋሌ፣

5.7.4.   በውጭ አገራት የተቋቋሙ የሌማት ማህበራት በአገር ቤት ከእናት የሌማት ማህበራት ጋር የሚገናኙበትና ትስስራቸው  የሚጠናከርበት  መንገዴ ይመቻቻሌ፤ ከውጭ  የሚዯረገውን የሌማት መዋጮ  ማሳዯግ የሚያስችሌና ገን዗ቡን  አግባብ ባሇው መንገዴ በፍጥነት ወዯ ሌማት ማስገባት የሚያስችሌ  አሰራር ይጎሇብታሌ፣

5.8.  የኢትዮጵያን ገጽታ በሚገነቡ ጉዲዮች ሊይ ማሳተፍ

5.8.1.  የኢትዮጵያን ምርቶች፣ ባህሌ፣ ታሪክ፣ በአገራችን እየተካሄደ የሚገኙ ማህበራዊ ኢኮኖሚያዊና ፖሇቲካዊ ሇውጦችን በሚያስተዋዉቁ በውጭ አገራት በሚ዗ጋጁ መዴረኮች እንዱሳተፉ ይዯረጋሌ፣

5.8.2.  ወቅታዊ አገራዊ ሁኔታዎችን እንዱከታተለ በማዴረግ የኢትዮጵያን ብሄራዊ ጥቅምና ገጽታ በሚገነቡ ተግባራት ሊይ እንዱሳተፉ ይዯረጋሌ፣

 

ክፍሌ ሦስት

 

6        የፖሉሲው ስትራቴጂዎች

6.1  አስተማማኝ የመረጃ አያያዜና ሥርጭት ሥርዓት መ዗ርጋት

6.1.1    የመረጃ አገሌግልትን ማስፋት

6.1.1.1   በዲያስፖራ ሊይ  ያተኮረ የመረጃ አሰባሰብ፣ አዯረጃጀትና ስርጭትን ተግባራዊ ሇማዴረግ  የተጠናከረ የዲያስፖራ መረጃ ቋትና ዴረ-ገጽ እንዱዯራጅ ይዯረጋሌ፣

6.1.1.2   መረጃዎች  በኤላክትሮኒክስ  ሚዱያ (ሬዱዮ፣ ቴላቪዥን፣  ዌብሳይት፣  ኢ-ሜይሌ ወ዗ተ)  በህትመት ውጤቶች አማካይነት ሇዲያስፖራው የሚዯርሱበት ስርዓት ይ዗ረጋሌ፣

6.1.1.3   በሀገር   ውስጥና   በርካታ   የዲያስፖራ   አባሊት  በሚገኙባቸው   ሀገራት   የስብሰባ   መዴረኮችን፣ ሲምፖዙየሞችን፣  ኤግዙቢሽኖችንና  የፊሌም ፌስቲቫልችን  በማ዗ጋጀት  ዲያስፖራውን  ሇማገናኘትና ሇማወያየት ትኩረት ይዯረጋሌ፣

6.1.1.4  ዲያስፖራው  በሀገር ውስጥ ስሇሚካሄደ  የሰሊም፣ የሌማትና የዱሞክራሲ ሥርዓት ግንባታ ሂዯቶች የተሟሊ ግንዚቤ እንዱጨብጥ ሇማዴረግ የውጭ የኮሚዩኒቲ ሬዱዮና ቴላቪዥን ጣቢያዎች እንዱስፋፉ ይበረታታሌ፣

6.1.2    ቋሚ የመረጃ ሌውውጥ መዴረኮችን መፍጠር

6.1.2.1  በአገር ቤት ቋሚ የዲያስፖራ ቀን በዓሌ አከባበር

6.1.2.1.1     አገር አቀፍ ዯረጃ የሚከበር የዲያስፖራ  ቀን ይኖራሌ፣ በተጨማሪም በርካታ   የዲያስፖራ አባሊት በሚመጡባቸዉ ዓመታዊ የበዓሊት መዴረኮች ይ዗ጋጃለ፣

6.1.2.1.2    በክሌሌ አቀፍ  ፕሮግራሞችን  በማ዗ጋጀት ክሌልችም ተወሊጆቻቸውን የሚያሳትፉበት ተጓዲኝ መዴረኮች፣ ከዲያስፖራው ጋር ተያያዥነት ያሇው ተግባር የሚያከናዉኑና አገሌግልት የሚሰጡ ተቋማት ፣ ቢዜነሶችና ሙያተኞች በአገር ውስጥ ከሚገኙ አቻዎቻቸውና ተቋማት ጋር ግንኙነት እና ትስስር የሚፈጥሩበት ሁኔታ ይመቻቻሌ፣

6.1.2.2  በውጭ ከዲያስፖራ ጋር የሚካሄደ የግንኙነት መዴረኮች

6.1.2.2.1    መንግስት ከዲያስፖራው ጋር በውጭ የሚያካሂዲቸው መዴረኮች በታቀዯና ባሇዴርሻ አካሊትን ባሳተፈ መሌኩ ይሆናለ፣

6.1.2.2.2    በተሇያዩ ክፍሇዓሇማት  የሚኖሩ  የኢትዮጵያ  ዲያስፖራ አባሊት ማህበራዊ  ግንኙነታቸውን የሚያጠናክሩባቸው ዓመታዊ  ፌስቲቫልች እንዱያ዗ጋጁ አስፈሊጊ ዴጋፍ ይሰጣሌ፣

6.2 ሇዲያስፖራው ተሳትፎ ዕውቅና መስጠት

6.2.1    ሇትውሌዴ አገራቸው ሰሊም፣ ሌማትና ዱሞክራሲ ሥርዓት ግንባታ ከፍተኛ አስተዋጽኦ ያበረከቱ ግሇሰቦችና ማህበራት በፌዳራሌ እና በክሌሌ መንግስታት ዕውቅና የሚሰጥ የሽሌማት ስርዓት ይ዗ረጋሌ፣

6.3  የተዯራጀ  ተሳትፎን ማትጋት

6.3.1    ያለትን ማህበራት ማጠናከር አዲዱስ እንዱፈጠሩ ማገዜ

6.3.1.1   ሌዩ ሌዩ የዲያስፖራ ማህበራት የወጣቶች፣ የሴቶች፣ የሙያ፣ የሌማት፣ የማህበረሰብ ወ዗ተ እንዱቋቋሙ ይበረታታለ፣ የተቋቋሙትም የሚጠናከሩበት ስሌት ይቀየሳሌ፣

6.3.1.2   የብሄራዊ የጋራ ይሁንታ መሰረተ-ሃሳብን በሚገባ በማስተዋወቅ የኢትዮጵያ  ዲያስፖራዎች በያለበት የመሰረቷቸው ማህበራት   መረጃዎች በአግባቡ ይያዚለ፣   ላልች አዲዱስ ማህበራት እንዱመሰረቱ ይበረታታለ፣ በተዯራጀ መሌኩ አገራቸውን እንዱዯግፉ ሇማዴረግ የሚፈሌጉትን ዴጋፍና ሉያበረክቱ የሚፈሌጉትን አስተዋፅኦ በአግባቡ በመሇየት ዴጋፍ ይሰጣሌ፣

6.3.1.3  የኮሚኒቲ ማህበራት ከፋውንዳሽኖች፣ ከሰብአዊ መብት ተሟጋች ዴርጅቶች፣ ከኢትዮጵያ ሚሲዮኖችና ከግብረ ሰናይ ዴርጅቶች ጋር ተቀናጅተው መስራት የሚችለበትን ሁኔታ ያበረታታሌ፣

6.3.1.4  የዲያስፖራ የሙያተኞች፣ የተማሪዎች፣ የሴቶች ወ዗ተ  ማህበራት በመረጃ መረብ እንዱገናኙ  እርስ በእሳቸዉ  እንዱተዋወቁና  ሌምዴ እንዱሇዋወጡ፣ ዓሇም  አቀፋዊ  የዲያስፖራ ማህበራት  መረብ በመመስረት በአገር ቤት ካለ ተመሳሳይ ማህበራት ጋር እንዱተዋወቁ የሚያስችለ ስራዎች ይከናወናለ፣

6.3.1.5  ተመሊሾች በአገር ቤት ተዯራጅተው ተሳትፎዋቸውን እንዱያጠናክሩና አዲዱስ ተመሊሾችን በተሇያዩ

዗ርፎች እንዱያግዘ ዴጋፍ ይሰጣሌ፣

6.3.2    ሇወጣት ዲያስፖራዎች የተዯራጀ ተሳትፎ ሌዩ ትኩረት ይሰጣሌ

6.3.2.1  በውጭ በተሇያየ መሌክ ተዯራጅተው የሚገኙ ወጣቶችን መረጃ በመያዜ  በአካሌና በኤላክትሮኒክስ ሚዱያ አማካኝነት  የተጠናከረ  ግንኙነት  ይመሰረታሌ፣ አዲዱስ  የወጣትና  የተማሪዎች  ማህበራት እንዱዯራጁ ዴጋፍ ይዯረጋሌ፣ የዓሇም አቀፍ ማህበራት በዴረ-ገጽ መረብ እንዱጠናከሩ ያተጋሌ፣

6.3.2.2  በውጭ አገር ከሚገኙ ኢትዮጵያውያን ስብስቦች ጋር በመተባበር በአገር ውስጥ እና በውጭ አገር ያለ ወጣቶች ሀሳባቸውን የሚሇዋወጡበት ወጣቶችን ማዕከሌ ያዯረገ የኢትዮጵያዊያን የባህሌ፣ የስነ ፅሁፍ፣ የኪነ-ጥበብና የስፖርት ዜግጅቶች በየዓመቱ እንዱ዗ጋጁ ይበረታታሌ፣ የዕውቀትና ቴክኖልጂ  ሌምዴ ሌውውጥ አሰራር ይ዗ረጋሌ፣ ወጣቱ ተዯራጅቶ ዋና ተዋናይ የሚሆንበት ሁኔታ ይመቻቻሌ፣

6.3.2.3 በውጭ በርካታ ኢትዮጵያዊያን ተማሪዎች በሚገኙባቸዉ የመንግስትና የግሌ   የከፍተኛ ትምህርት ተቋመት በመገኘት በአገር ቤት ያለት ዕዴልች በስፋት ይተዋወቃለ፣ በስራ ሊይ የሚገኙ ላልች ወጣት ፕሮፌሽናልችን በተመሇከተም ተመሳሳይ ሴሚናሮች የሚካሄደበት ሁኔታ ይመቻቻሌ፣

6.3.2.4 የአገራችንን የሌማት ስትራቴጂ እንዱሁም ባህሌና ታሪክ እንዱያውቁ  ሇወጣት   የዲያስፖራ አባሊት ሴሚናሮች፣ ሲምፖዙየሞች ወ዗ተ እንዱ዗ጋጁ ይዯረጋሌ፣

6.3.2.5 ከአፍሪካ  ህብረት  ፕሮግራም  ጋር  በማጣጣም  ከአፍሪካ  ወጣቶች  የዲያስፖራ እንቅስቃሴ  ጋር እንዱቆራኙ ጥረት ይዯረጋሌ፣

6.3.3    ወጣት ዲያስፖራዎች የበጏ ፈቃዴ አገሌግልትን ሇመዯገፍ ሁኔታዎች ይመቻቻለ፣

6.4  የትውሌዯ ኢትዮጵያዊ መታወቂያ ካርዴ መስጠት

6.4.1    የትውሌዯ ኢትዮጵያዊያን መታወቂያ ካርዴ ትውሌዯ ኢትዮጵያዊያን ከትውሌዯ አገራቸው ጋር ያሊቸውን ትስስርና ተሳትፎ የሚያሰፋና የሚያሳዴግ ዋነኛና ቋሚ መሳሪያ ሇማዴረግ  በአዋጅ፣ ዯንብና መመሪያ የሚሰራ ይሆናሌ፣

6.5 የዲያሰፖራ አባሊትን መዯገፍ

6.5.1    ጠቅሌሇው ወዯ ትውሌዴ አገራቸው  የሚመሇሱ  የዲያስፖራ አባሊት ይ዗ው የሚገቡት የግሌ መገሌገያ በመንግስት መመሪያ መሠረት የሚፈፀም ይሆናሌ፣

6.5.2    የዲያስፖራ አባሊት በግሌና በማህበር ተዯራጅተው በክሌልች፣ አዱስ አበባና ዴሬዯዋ ከተማ  አስተዲዯሮች በቁጠባ ሥርዓት   መሰረት   የመኖሪያ ቤት የሚያገኙበት መንገዴ በጥናት ሊይ  የተመሰረተ አሰራር ይ዗ረጋሇታሌ፣

6.5.3    የኢትዮጵያ  ሚስዮኖች  በላለባቸዉ   በርካታ  ኢትዮጵያዊያንና   ትውሌዯ ኢትዮጵያዊያን በሚኖሩባቸው አገሮች የክብር  ቆንስሊ የሚሾምበት ወይም ከኮሚኒቲ    ማህበራት ጋር በመተባበር ዛጏች አገሌግልት የሚያገኙበትን ሁኔታ ያሰፋሌ፣ የተንቀሳቃሽ የአገሌግልት አሰራርን ያበረታታሌ፣

6.5.4     በውጭ አገራት የሚኖሩ ኢትዮጵያዊያንና ትውሌዯ ኢትዮጵያዊያን በኮሚኒቲዎች በኩሌ  የሚያዯርጉትን ዕገዚ  በማጠናከር  የኮሚኒቲ  ማህበራት እንዱስፋፉና የሠራተኛ  አያያዜ  ችግር  ባሇባቸው  አካባቢዎች የእርስ  በርስ መዯጋገፍ እንዱጠናከር  ያተጋሌ፡፡  ከኮሚኒቲው ጋር በመተባበር ሇአጭር ጊዛ የሚቆዩበት መጠሇያ ማቋቋምን በሚመሇከት በጥናት ይመሌሳሌ፣

6.5.5     ወዯ አገራቸው የሚመሇሱ የዲያስፖራ አባሊት በአገሪቱ ህግ መሠረት የስራ   ዕዴሌ እንዱያገኙ አሠራር ይ዗ረጋሌ፣

6.5.6     ጉዱፈቻ ሕጻናት መሌካም ስብዕናን ተሊብሰው የሚያዴጉበትና መብትና     ጥቅማቸው    የሚጠበቅበት እንዱሁም ከትውሌዴ ሀገራቸው ጋር ያሊቸው ግንኙነት ተጠብቆ የሚቆይበት አሰራር ይ዗ረጋሌ፣

 

6.5.7    መንግስት ዲያስፖራን አስመሌክቶ በሚኖሩ አካባቢያዊ፣ አህጉራዊና ዓሇም ዓቀፋዊ  መዴረኮች ተሳትፎውን አጠናክሮ ይቀጥሊሌ፣

7        የፖሉሲው አስፈፃሚ አካሊት

7.1   የውጭ ጉዲይ ሚኒስቴር የዲያስፖራ ፖሉሲውን አፈጻጸም በበሊይነት ይመራሌ፣

7.2   የተሇያዩ የፌዳራሌና የክሌሌ መንግስት ከፍተኛ የሥራ ኃሊፊዎችና  ባሇዴርሻ አካሊት የሚወከለበት  የዲያስፖራ ብሔራዊ ካውንስሌ ይቋቋማሌ፣

7.3   በአገር ቤት  በተሇያዩ መስኮች ከሚሳተፉ  ተመሊሽ የኢትዮጵያ ዲያስፖራ አባሊት የተውጣጣ  አማካሪ  ካውንስሌ ይቋቋማሌ፤ ተመሳሳይ  አማካሪ  ካውንስሌ በሚሲዮኖች ዘሪያም ይቋቋማሌ፣

7.4   የክሌሌ የዲያስፖራ ማስተባበሪያ ጽ/ቤቶች የየክሌልቻቸዉን የዲያስፖራ ተሳትፎ ይመራለ፣

7.5    የዲያስፖራ ተሳትፎ   ማጏሌበቻ  ስራዎችን በቅንጅት መምራት እንዱቻሌ በውጭ ጉዲይ የሚመራ የክሌልችና የፌዳራሌ መስሪያ ቤቶች የዲያስፖራ ማስተባበሪያዎች ጽ/ቤቶች የጋራ መዴረክ ይዋቀራሌ፣ ቀጣይነት፣ ተጠያቂነትና ተገቢው አቅም እንዱኖራቸዉ ይዯረጋሌ፣

7.6   በአገር ውስጥና በውጭ አገራት የሚገኙ የዲያስፖራ አዯረጃጀቶች እርስ በእርሳቸውና ከሚመሇከታቸው ጋር ቋሚ ግንኙነት የሚመሠርቱበት አሠራር ይ዗ረጋሌ፣

7.7   የፖሇሲው አስፈፃሚ  አካሊትን  አሠራር  በጥናትና  ምርምር  ሊይ  የተመሰረተ  የክትትሌና የግምገማ  ሥርዓት ይ዗ረጋሌ፡፡